باشگاه خبرنگاران جوان؛ حسین مهدی تبار- چین طی دو دهه گذشته با سرعتی حیرتآور از کشوری کپیکننده در عرصه فناوری به یک قدرت نوآور جهانی تبدیل شده است. این دگرگونی حاصل مدلی است که حزب کمونیست آن را «زنجیره نوآوری» مینامد؛ مدلی که در آن ایدههای علمی از دل آزمایشگاهها و دانشگاههای دولتی بیرون میآیند، به دست مقامات شناسایی میشوند و سپس با حمایت مالی و زیرساختی به شرکتهای تجاری بدل میگردند. به گزارش اکونومیست، این مدل منجر به موفقیتهای خیرهکنندهای در حوزههایی چون خودروهای برقی، باتریهای لیتیومی، رباتهای انساننما و حتی فناوریهای هستهای شده است.
نمونه بارز این روند در شهر هفی دیده میشود؛ جایی که دولت محلی با سرمایهگذاری مستقیم و ساخت زنجیره تأمین، پلی میان دانشگاهها و بخش خصوصی ایجاد کرده است. شرکت Fusion Energy Tech، که از دل یک آزمایشگاه هستهای بیرون آمد، اکنون فناوری پلاسما را به مرحله تجاریسازی رسانده و محصولات جانبی آن را در ایستگاههای مترو به کار گرفته است. یا در چونگچینگ، گروهی از پژوهشگران ساده دانشگاهی با کمک دولت محلی به شرکتی به نام Theseus بدل شدند که امروز در حوزه سنسورهای بینایی کامپیوتری پیشرو است. به گزارش اکونومیست، تنها در فاصله ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ درآمد مؤسسات پژوهشی چین از فروش ایدهها، همکاری فناورانه و مشاوره تقریباً دو برابر شد و به ۲۹ میلیارد دلار رسید.
این موفقیتها البته هزینههای سنگینی هم داشته است. دولت چین سالانه یارانههایی معادل ۲ درصد تولید ناخالص داخلی به صنایع نوآور پرداخت میکند.
در مجموع، مدل نوآوری دولتی چین توانسته بسیاری از موانع فناورانه را کنار بزند و کشور را به خط مقدم رقابت جهانی برساند.